29 January, 2010

Η Bear η Lehman και η Ελλάδα.

Το τελευταίο θρίλερ παίζει σε καθημερινή βάση στις ροές ειδήσεων από όλα τα ειδησιογραφικά πρακτορεία. Το σενάριο είναι γνωστό και χιλιοπαιγμένο άπειρες φορές στην ιστορία. Σε οικονομικές κρίσεις όπως αυτή που εξακολουθεί να εκτυλίσσεται παγκοσμίως, πιάνονται ξεβράκωτοι και πληρώνουν άσχημα πρώτα αυτοί που έχουν τζογάρει ακάλυπτοι.

Η ιστορία των πρόσφατων οικονομικών φουσκών αρχίζει πριν από περίπου μια δεκαετία τουλάχιστον αλλά η μεγαλύτερη όλων άρχισε να σπάει κάπου μέσα στο 2008 . Το πρώτο μεγάλο θύμα ικανό να δονήσει το παγκόσμιο οικονομικό στερέωμα λόγω Systemic risk η Bear Stearns. Η αρχή της κατάρρευσης ήταν βασισμένη σε φήμες. "Σώθηκε" με βίαιο πάντρεμα με τη JP Morgan που πραγματοποιήθηκε με το περίστροφο στον κρόταφο αλλά και εγγυημένη προίκα από τη FED ικανή να εγγυηθεί όλες τις ζημιές από τα σπασμένα. Ήταν η αρχή μιας σειράς από ηλεκτροσόκ να ανανήψει ο μισοπεθαμένος ασθενής. Το σύστημα έδειξε 2-3 παλμούς στον καρδιογράφο μετά από αυτό. Μετά ακολούθησε η Lehman Brothers. Εδώ πλέον η απόφαση ήταν ξεκάθαρη. Δε θα υπάρξει απόπειρα διάσωσης αντίστοιχη. Η Lehman θα αφηνόταν στην τύχη της. Κατέρρευσε και μαζί της πήρε όλο το παγκόσμιο διατραπεζικό σύστημα. Ο χειρότερος εφιάλτης όλων των τραπεζιτών και κυβερνήσεων ήταν πλέον πραγματικότητα. Systemic risk. Η συνέχεια περιλαμβάνει πλέον επεμβάσεις που είναι λίγο πολύ γνωστές και έχουν γράψει ιστορία στα χρονικά των οικονομικών κρίσεων.

Ένα από τα χαρακτηριστικά του λεγόμενου systemic risk είναι ότι "ξεσκεπάζει" πρώτα αυτούς που είναι πιο ελαφρά ντυμένοι. Ξεσκεπάζει από απατεώνες τύπου Bernie Madoff που διαχειρίζονται παράνομα σχήματα τύπου πυραμίδας (ponzi scheme) έως κυβερνήσεις και χώρες οι οποίες είχαν συνηθίσει να ξοδεύουν και να κερνάνε με ...δανεικά.
Το κυριότερο πρόβλημα στις οικονομικές κρίσεις είναι ο κλονισμός της αξιοπιστίας ενός συμμετέχοντας στο σύστημα αυτό και μετά κατ' επέκταση του ίδιου του συστήματος. Στην περίπτωση των γεγονότων μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, το τραπεζικό σύστημα πάγωσε διότι κανείς από τους συμμετέχοντες σε αυτό δεν ήξερε ποιος θα ήταν ο επόμενος που θα κατέρρεε. Έτσι σταματήσαν να δανείζουν μεταξύ τους (ο κύριος τρόπος λειτουργίας των τραπεζών και των οικονομιών εν γένει) ή αν το κάναν το κάναν με τεράστιο κόστος σε σύγκριση υπό κανονικές συνθήκες, για το δανειζόμενο.

Αυτό έχει συμβεί αντίστοιχα και με το πρόβλημα της Ελλάδας και τα spreads των ομολόγων που εκδίδει το κράτος προκειμένου να δανείζεται από τις αγορές. Η Ελλάδα ως χώρα, έχει χάσει από καιρό πλέον την αξιοπιστία της στις διεθνείς αγορές. Έχει αναθεωρήσει το έλλειμμά της πολλαπλές φορές τον τελευταίο χρόνο και αυτό υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, πόσο μάλλον υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης, ισοδυναμεί με εγγύηση οικονομικής καταδίκης κατ'αρχήν. Είναι σα να έχεις ένα σύστημα όπου είσαι αναγκασμένος να δανείζεσαι συνεχώς διότι οι ανάγκες σου για έξοδα είναι περισσότερες από τα λεφτά που δημιουργείς, οι δανειστές σου να θέλουν να σχηματίζουν μια εικόνα για το τι πιθανότες έχουν να ξαναδούν τα λεφτά που τους ζητάς και πρέπει να σε αξιολογούν, και σε πιάνουν ξεβράκωτο να δίνεις άλλα αντί άλλων στοιχεία για την κατάστασή σου. Μια κατάσταση η οποία αρχίζει τουλάχιστον από το 2001 όταν πρώτο μπήκες στο καινούριο κλαμπ των "ισχυρών" με στοιχεία "δημιουργικής λογιστικής" . Ναι πιθανόν και άλλοι να μπήκαν τότε αλλά αυτή η δικαιολογία για τα σημερινά σου χάλια έχει μηδενική αξία. Κανένα δε θα κάνει να σε συγχωρέσει και να σου δανείσει χωρίς να σε μαστιγώσει διπλά και τριπλά. Από αυτό το σημείο και μετά είναι σα να προσπαθείς να βγεις από κινούμενη άμμο. Κάθε κίνησή σου σε επίπεδο δηλώσεων το πιθανότερο είναι να σε χώσει πιο βαθιά. Έχεις γίνει η Lehman Brothers του συστήματος σε επίπεδο κρατών. Δεν υπάρχει ανώδυνη λύση. Θα πονέσεις ότι και να γίνει και φυσικά φταις εσύ που έπεσες μέσα εξ'αρχής.
Εσύ εν τω μεταξύ συνεχίζεις να ζεις στον φανταστικό κόσμο σου, ρίχνοντας στάχτη στα μάτια στον αποχαυνωμένο λαό σου (όπου σε λίγο θα καταλάβει πραγματικά τι πάει να πει να καταχράζεσαι τόσα χρόνια δανεικά), αναλώνεσαι σε ιστορίες συνωμοσίας πως σπεκουλαδόροι τα έχουν βάλει με το κλαμπ σου και όχι με σένα και πώς αυτός είναι ο λόγος κυρίως της κακής σου μοίρας. Ή ότι όλα τα δημιούργησε μόνο η τελευταία άχρηστη κυβέρνηση τι στιγμή που ο κουβάς που γεμίζει νερό και που αν ξεχειλίσει θα σε πνίξει, γεμίζει χρόνια και χρόνια ισόποσα σχεδόν από όλες τις κυβερνήσεις του 81 τουλάχιστον και μετά.

Αυτή είναι η κατάσταση για την ώρα. Είσαι έρμαιο των δηλώσεων των δικών σου, των τρίτων, των "σπέκουλων" , της αγοράς. Η μόνη σου ελπίδα για να αλλάξει κάτι σύντομα θα πρέπει να είναι κινήσεις τόσο θεαματικές και τόσο δυναμικές που θα πρέπει να είναι εκτός του ό,τι έχεις συνηθίσει να σκέφτεσαι ως τώρα. Αλλά μέχρι στιγμής το δείγμα γραφής σου είναι πολύ αδύναμο. Δικαιολογίες γιατί το κράτος θα πρέπει να συνεχίζει να σπαταλάει είναι αυτές που σε έφεραν στη σημερινή δεινή σου θέση. Λαϊκισμοί και μεγάλες κουβέντες είναι αυτές που σε έχουν αναθρέψει.
Η Ελλάδα σε αυτή τη φάση μοιάζει αρκετά να βαδίζει στο αντίστοιχο ρόλο που είχαν η Bear Stearns και η Lehman Brothers για το διατραπεζικό σύστημα, αλλά για το Ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα. Με τα παραπατήματα , τις συνεχείς ατασθαλίες της Ελλάδας , κλονίζεται η αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής νομισματική ένωσης. Ήδη είναι προφανής η αδυναμία το μούδιασμα και ο αποσυντονισμός της Ένωσης να αντιμετωπίσουν φαινόμενα σαν αυτό της Ελλάδας. Δεν έχει σημασία τόσο το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι ένα μικρό ποσοστό ως ρίσκο σε αυτό το οικοδόμημα. Η ιστορία έχει επανειλημμένως δείξει ότι οι μεγάλες κρίσεις σε αυτές τις καταστάσεις δημιουργούνται από μικρές σχετικά εστίες όπως οι χιονοστιβάδες δημιουργούνται από μικρές τοπικές διαταραχές χιονιού. Τα σπέκουλα των αγορών δεν είναι οι αιτίες δημιουργίας αυτών των διαταραχών. Μπορούν να γίνουν όμως ανατροφοδότες τους και να τη σπρώξουν προς μεγαλύτερες πηγές χιονιού όπως η .. Ισπανία.

ΥΓ.
Το παρακάτω είναι ένα αξιόλογο επεισόδιο της σειράς Frontline του δημόσιου μη κερδοσκοπικού τηλεοπτικού οργανισμού PBS των ΗΠΑ που αναλύει μερικά από τα σημεία της κρίσης και του φόβου του Systemic Risk, με τίτλο Inside the meltdown

5 comments:

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) said...

Τα λες, όπως πάντα, πολύ σωστά. Πάντα φταίνε οι "άλλοι" για τα κακά τη χώρας μας. Ευτυχώς είμαστε μέλη της Ευρωζώνης οπότε είναι σχεδόν αδύνατον να χρεωκοπήσουμε.

Αν θέλεις άλλη μία θεωρία συνομοσίας: τιρς προάλλες στο γυναστήριο κάποιος δίπλα μου έβλεπε τα αίσχη που κάνουν οι αγροτοπατέρες. Δεδομένου ότι έχω πολλά προβλήματα υγείας και είμαι άνεργος άρχισα να τους κατακρίνω. Ο τύπος μου είπε ότι πίσω από τους αγροτοπατέρες και από όλες τις Ελληνικές κυβερνήσεις βρίσκονται οι Εβραίοι. Ώρες-ώρες είμαι μαζόχας οπότε των ρώτησα αν πίσω από σεσημασμένους αντισεμίτες σαν των Θεωδοράκη και τον Χριστόδουλο βρίσκεται ο Εβραίκός δάκτυλος και άρισε να εκθειάζει τον Πάγκαλο και τον Ανδρέα Παπανδρέου.

Κατά τα άλλα ζούμε στον γεωγραφικό χώρο όπου γεννήθηκε ο Ορθολογισμός...

ManBlogg said...

Γιάννη το ότι είμαστε μέλη της Ευροζώνης μας έχει βοηθήσει στο να μη χρεωκοπήσουμε εδώ και καμμιά 10ετία ήδη. Αυτό από δω και πέρα δεν αποκλείει το ενδεχόμενο πάντως να δημιουργήσει ανεπανόρθωτες ζημιές στην Ευρωζώνη μιας και βιώνουμε προτωφανείς καταστάσεις από τη δημιουργία της και είναι προφανές ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για την αντιμετώπιση της παρούσας κατάστασης. Άκουγα μια συνέντευξη του Χοακίμ Αλμούνια στο δίκτυο Bloomberg κατά τη διάρκεια του οικονομικού φόρουμ στο Νταβός και οι δηλώσεις του από μόνες τους είναι ικανές να κλονίσουν την αξιοπιστία της Ευρωζώνης. Δες εδώ:
http://www.youtube.com/watch?v=UnU2dpw2g2k
Ήταν φανερά εκνευρισμένος από τις φήμες που κυκλοφορούν και στην προσπάθεια του να εκφράσει την αγανάκτησή του φαντάζομαι με σκοπό να τις αποδοκιμάσει, δεν έδινε σαφείς απαντήσεις στη δημοσιογράφο και σε μερικά σημεία της σύστησε να μη δημιουργεί φήμες κάτι που η ίδια σε αυτή τη συνέντευξη δεν έκανε. Μετά δείχνει να σταθεροποιεί τη συζήτηση εως ότου αναφέρει κατηγορηματικά ότι η Ελλάδα δε θα χρεωκοπήσει. Αυτή η δήλωση έχει τόσο αξία όσο και οι φήμες που κυκλοφορούν στα διάφορα πρακτορεία. Διότι είτε υπάρχει σαφές πλάνο με αδειάσειστα στοιχεία το οποίο να εγγυάται τη μη χρεωκοπία της Ελλάδας (όσο η Ευρώπη σα σύστημα δε χρεωκοπεί) ή από κει και πέρα μιλάμε για μια ακόμα εικασία στη διαχείρηση μιας προτόγνωρης κατάστασης. Αυτό από μόνο του είναι ικανό να ανατροφοδοτεί το φαύλο κύκλο ανασφάλειας, διοχέτευσης φημών και πανικού στις αγορές. Διότι υπογραμίζει τη μη ύπαρξη πλάνου από μεριά της Ένωσης. Αποτέλεσμα ως τώρα η κατρακύλα του ευρώ στην αγορά συναλάγματος.
Θεωρώ ότι η Ευρώπη θα βγει από αυτή την κρίση λαβωμένη και θα πρέπει να αναθεωρήσει πολλά σχετικά με τον τρόπο λειτουργείας της.
Όσον αφορά το δεδομένο αντισημιτισμό στην Ελλάδα σε ευρεία κλίμακα... εντάξει τι να πούμε.
Διάβασα για το γεγονός ότι είσαι άνεργος και ενώ δε γνωρίζω τις συνθήκες βέβαια αλλά δεδομένου του ότι έχεις Ευρωπαϊκούς δεσμούς αναρωτιόμουν γιατί δεν κοιτάς μια Ευρωπαϊκή μετακόμιση;

squarelogic said...

Πολύ καλή ανάρτηση για κάτι που με απασχολεί πάρα πολύ και μένα.
Η απαισιοδοξία μου προέρχεται κυρίως απ το ότι κοιτώντας προς τα μέσα,δεν βλέπει κανείς καμιά συνειδητοποίηση της τραγικής μας κατάστασης.Με τις ευνοημένες συντεχνίες να εκβιάζουν ανοιχτά το κοινωνικό σύνολο(τώρα οι αγρότες,κατόπιν κατηγορίες δημ.υπαλλήλων-"ρετιρέ'),και την Κυβέρνηση των λίγων μηνών και 10 μονάδων διαφοράς να επιδεικνύει ανεξήγητη νωθρότητα και ανεκτικότητα βλέπω να μας αφήνουν στην μοίρα μας αν δεν πρόκειται να τους συμπαρασύρουμε...
Αδυναμία να δανειστούμε,στάση πληρωμών,3-4 μήνες τουλάχιστον δίχως μισθούς και συντάξεις θα κάνουν ορισμένους να δουν καθαρότερα τα πράγματα...Μόνο που θάναι πλέον πολύ αργά...

ΙωάννηςΚ (πρώην ioannisk) said...

@squarelogic
Δεν νομίζω ότι η Ελλάδα μπορεί να κυρήξει "παύση πληρωμών" μιας και είμαστε μέλη της Ευρωζώνης.

ManBlogg said...

@squarelogic
Δε βλέπω και γω από τη σημερινή κυβέρνηση καμία σοβαρή συνειδητοποίηση της κατάστασης. Ο πρωθυπουργός μου φέρνει κάπως σα διανοούμενος celebrity τρέχοντας από σοου σε σόου που επαναλαμβάνει 2-3 κλισέ σα σπασμένος δίσκος "έχοντες κατέχοντες", "κερδοσκοπικά παιχνίδια", "πρέπει να αλλάξουμε". Από την άλλη άτομα στο επιτελείο του όπως η κ Κατσέλη μου φαίνονται τρομακτικά αναξιόπιστα λαϊκίζοντας και κάνοντας τη μία γκάφα μετά την άλλη (αλήθεια τους πιάσανε τους "χάκερς" που υποτίθεται μπήκαν στον υπολογιστή του γραφείου της προεκλογικά και γράψανε στο site της αντί γι'αυτήν όπως δήλωνε στα κανάλια;)